Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Etiologia i mechanizmy fizjologiczne uzależnienia

Alkohol i nikotyna są najczęściej stosowanymi substancjami psychoaktywnymi. Używanie szkodliwe i uzależnienie jest częstsze u mężczyzn niż u kobiet.

76% mężczyzn i 65% kobiet z diagnozą używania szkodliwego lub uzależnienia cierpi dodatkowo na inne zaburzenia psychiczne

CECHY TEMPERAMENTU A UWARUNKOWANE GENTYCZNIE AKTYWNOŚCI UKŁADÓW NEUROPRZEKAŹNIKOWYCH (WG. CLONINGERA)

Udział czynników genetycznych w etiologii uzależnienia od substancji psychoaktywnych wynosi 40-60%.

W mechanizmie uzależnienia biorą przede wszystkim opisane poniżej trzy układy:

  • Układ dopaminergiczny - odpowiada za uzależnienie od wzmocnień
  • Układ serotoninergiczny - unikanie sytuacji stresujących
  • Układ noradrenergiczny - zapotrzebowanie na stymulację

Etiologia neurochemiczna "przyjmowania"

W aktywności behawioralnej związanej z uzyskaniem substancji psychoaktywnej występują:

  • Faza przygotowawcza (apetytu, poszukiwania substancji) - układ dopaminergiczny,
  • Faza konsumacyjna - układ opiodowy związany bezpośrednio z mechanizmami nagradzającymi.

Przykłady "układowego" działania narkotyków

  • Układ GABA-ergiczny - kanabinole, leki anksjolityczne, lotne rozpuszczalniki;
  • Endogenny układ kanabinolowy - kanabinole;
  • Układ cholinergiczny – nikotyna;
  • Układ serotoninergiczny - substancje halucynogenne, ecstasy;
  • Układ dopaminergiczny - amfetamina, kokaina;
  • Układ opioidowy - opiaty.

Podział ze względu na aktywność w OUN (Ośrodkowym Układzie Nerwowym)

Depresanty OUN, tj. substancje psychoaktywne o działaniu tłumiącym, hamującym lub zmniejszającym przejawy aktywności OUN. Do tej grupy należą: alkohol, barbiturany, benzodiazepiny, kwas y-hydroksymasłowy

Stymulanty albo stymulatory OUN - substancje psychoaktywne pobudzające czynność OUN. Jest to duża grupa narkotyków, której najważniejszymi przedstawicielami są: amfetamina, metamfetamina, , kokaina, k narkotyki zmodyfikowane o działaniu amfetaminopodobnym (Ecstasy, p-metoksyamfetamina (PMA), p-metoksymetamfetamina (PMMA), kofeina, nikotyna.

Fot.: © Kletr - Fotolia.com