Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Czym skorupka za młodu… Wiek a nałóg tytoniowy.

W Polsce każdego dnia około 500 młodych ludzi rozpoczyna palenie papierosów. Badania dowodzą, że rozpoczęcie palenia tytoniu (tzw. inicjacja nikotynowa) przypada najczęściej na wczesny okres dojrzewania (10 - 15 lat), następnie gwałtownie narasta. Nastolatki, które spróbowały nawet tylko jednego papierosa w młodym wieku, mają ponad dwa razy większe szanse na palenie w przyszłości, bez względu na to, ile lat nikotynowej „abstynencji” minęło od tego pierwszego kontaktu z papierosem.

Podatność na uzależnienie pozostaje w stanie „uśpienia” („sleeper effect”).

Wykazano również, że palenie przez młodzież gimnazjalną przynajmniej jednego papierosa dziennie sprawia, że prawdopodobieństwo regularnego palenia za 5-6 lat znacznie wzrasta. Im większa liczba wypalanych papierosów w okresie dojrzewania, tym większe prawdopodobieństwo palenia w dorosłości. W związku z tym prowadzenie profilaktyki tytoniowej wśród dzieci i młodzieży, długofalowej i zintegrowanej z procesem wychowania i nauczania, można uznać za priorytetowe zadanie pielęgniarki szkolnej. Oprócz konwencjonalnych działań w profilaktyce tytoniowej w środowisku szkolnym (np. pogadanki, wykłady, plakaty, konkursy rysunkowe i wiedzy o szkodliwości palenia) warto angażować młodych ludzi w kampanie nikotynowe. Przykładem może być Kampania Quit & Win Programu CINDI/WHO, w której rola młodzieży szkolnej polegała na motywowaniu własnych palących rodziców (i innych członków rodziny) do zaprzestania palenia i udziału w konkursie. Zdobywcami cennych nagród stawali się nie tylko rzucający palenie dorośli, ale również udzielający im wsparcia młodzi ludzie.

Zgodnie z prognozą GUS w 2035 r. udział osób w wieku 65 lat i więcej w polskim społeczeństwie wyniesie 22,3%. Problemowi palenia tytoniu przez osoby w starszym wieku poświęca się stosunkowo mało uwagi, co znajduje swoje odbicie w nikłym zainteresowaniu zdobywaniem i poszerzaniem wiedzy na ten temat przez tych ostatnich i opiekujący się nimi personel medyczny. Z analizy umieralności spowodowanej paleniem tytoniu zamieszczonej w Tobacco Control wynika, że w 2000 r. zmarło na świecie 2,1 mln palaczy w wieku 70 lat i więcej. Zaprzestanie palenia zmniejsza częstość zachorowań i zgonów, poprawia jakość życia i wydolność fizyczną ludzi starszych. U osób w podeszłym wieku obu płci zaprzestanie palenia zmniejsza również ryzyko wystąpienia nowotworu, a korzystny wpływ na układ sercowo-naczyniowy obserwuje się już po roku. Dodatkową korzyścią wynikającą z rzucenia palenia jest istotne wydłużenie trwania życia. Rozstanie z paleniem w wieku 60 lat „przywraca” 3 lata – z wcześniejszych dziesięciu odjętych od oczekiwanej długości życia. Szacuje się, że choroby odtytoniowe odbierają palaczom powyżej 70 lat około 8 lat życia.

Opracowanie: AW-S, Instytut Medycyny Wsi

Źródło: 1. Małgorzata Suwała, Andrzej Gerstenkorn,” Rola pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej w pierwotnej i wtórnej profilaktyce antytytoniowej”, MOiNZ, 2012, Tom 18, Nr 3, 243-246.

Fot.: © kolinko_tanya - Fotolia.com