Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Ryzyko raka pęcherza moczowego u palących i zaprzestających palenia

Rak pęcherza moczowego należy do najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych u mężczyzn na świecie, także w Polsce. A palenie tytoniu jest główną przyczyną umieralności na nowotwory złośliwe; w Polsce u mężczyzn odpowiada za ponad 50% zgonów nowotworowych.

Pierwsze obserwacje epidemiologiczne dotyczące związku palenia tytoniu z występowaniem raka pęcherza moczowego pochodzą z lat 50-tych, a wnioski dotyczące przyczynowego charakteru tej relacji postawiono w latach 80-tych.

Rak pęcherza moczowego u palaczy

Od tego czasu przeprowadzono dziesiątki badań epidemiologicznych potwierdzających wzrost ryzyka nowotworów pęcherza moczowego u osób palących, średnio 2-3-krotny w porównaniu z niepalącymi. W jednej z ostatnich meta-analiz, uwzględniających wyniki 21 badań, wielkość tego ryzyka dla nowotworów dolnego odcinka układu moczowego, przede wszystkim raka pęcherza moczowego, oszacowano na podstawie 36 cząstkowych pomiarów ryzyka. Wyniki tej analizy wskazują, że w porównaniu z osobami niepalącymi sumaryczne ryzyko tych nowotworów u obecnych palaczy tytoniu było o 2.8 raza wyższe i porównywalne w badaniach kohortowych i kliniczno-kontrolnych.

Wzrost ryzyka raka pęcherza moczowego u palących obserwowano w licznych badaniach kohortowych przeprowadzonych w wielu krajach świata (m.in. w Chinach, Islandii, Japonii, Kanadzie, Szwecji, Tajwanie, Wlk. Brytanii i USA) i różnych populacjach (m.in. wśród lekarzy, weteranów wojennych, grupach religijnych, mieszkańców miast, osób w starszym wieku). Wyniki badań kohortowych, a także ponad 30 badań kliniczno-kontrolnych, zostały szczegółowo opisane w monografiach Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (IARC) oraz pracach przeglądowych i meta-analizach. Na podstawie ww. badań eksperci IARC palenie tytoniu za przyczynę raka pęcherza moczowego i oszacowali, że około 48% zgonów z powodu raka pęcherza u mężczyzn wynika z palenia tytoniu. W porównaniu z kobietami ryzyko to, zdaniem ekspertów, jest u mężczyzn prawie 2-krotnie wyższe. Stwierdzono natomiast, że nie ma, jak dotychczas, wystarczających naukowych podstaw do uznania biernego narażenia na dym tytoniowy za przyczynę raka pęcherza moczowego. Nie stwierdzono także, by użycie tytoniu bezdymnego mogło być przyczyną raka pęcherza moczowego, np. w wyniku narażenia na specyficzne dla tytoniu N-nitrozoaminy (NNN, NNK, NNAL) o stwierdzonej silnie rakotwórczej potencji dla innych narządów (np. płuca czy trzustki).

Wyniki badań epidemiologicznych pokazały, że ryzyko raka pęcherza moczowego najsilniej koreluje z liczbą codziennie palonych papierosów oraz czasokresem palenia. Wskazały także na wyższą zachorowalność na raka pęcherza moczowego u mężczyzn w krajach, w których do niedawna produkcja papierosów z tzw. tytoniu ciemnego była powszechna lub dominująca. Potwierdziły to także spójne obserwacje z 6 badań kliniczno-kontrolnych, w których porównano ryzyko tego nowotworu u palących papierosy wyprodukowane z ciemnego tytoniu i palących inne rodzaje papierosów. Ponadto zaobserwowano, że byli palacze tytoniu mają mniejsze ryzyko raka pęcherza moczowego niż obecnie palący, a zaprzestanie palenia tytoniu skutkuje po 25 latach niepalenia 40% redukcją ryzyka tego nowotworu.

Powikłania w trakcie leczenia spowodowane paleniem

W niektórych badaniach stwierdzono również, że palenie tytoniu może prowadzić do powikłań w trakcie leczenia raka pęcherza moczowego i zmniejszać szansę jego wyleczenia. W badaniach oceniających działania profilaktyczne sugeruje się, że największe korzyści w przypadku tytoniozależnych nowotworów pęcherza moczowego mogłoby przynieść zastosowanie przez urologów tzw. krótkiej interwencji medycznej u wszystkich pacjentów zagrożonych tym nowotworem, a u pacjentów uzależnionych od tytoniu lub chorujących na raka pęcherza moczowego podjęcie intensywnej terapii odwykowej mającej na celu zaprzestanie palenia tytoniu.

Fot.: © Nightman1965 - Fotolia.com

Zalecana literatura:

  1. Boffetta P. Tobacco smoking and risk of bladder cancer. Scand J Urol Nephrol 2008; 42(Suppl 218)77:45-54
  2. Gandini S, Botteri E, Iodice S, Boniol M, Lowenfelds AB, Maisonneuve P, et al. Tobacco smoking and cancer: a metaanalysis. Int J Cancer 2008;122:155-64
  3. International Agency for Research on Cancer. Smokeless Tobacco and Some Tobacco-specific N-Nitrosamines. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Vol. 89. IARC, Lyon 2007
  4. International Agency for Research on Cancer. Tobacco Smoke and Involuntary Smoking. IARC Monographs on the Evaluation of Carcinogenic Risks to Humans. Vol. 83. IARC, Lyon 2004
  5. Sosnowski R, Przewoźniak K. The role of the urologist in smoking cessation: Why is it important? Urol Oncol. 2014 Aug 21. pii: S1078-1439(14)00267-1. doi: 10.1016/j.urolonc.2014.07.011