Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Nadciśnienie w ciąży

Nadciśnienie w ciąży to podwyższenie wartości ciśnienia tętniczego krwi powyżej granic normy (czyli 140/90 mmHg), które rozpoznaje się po 20. tygodniu ciąży u kobiet z poprzednio prawidłowym ciśnieniem. Jest to tzw. nadciśnienie indukowane ciążą (PIH, Pregnancy Induced Hypertension), któremu nie towarzyszy białkomocz (obecność ciał białkowych w moczu) i które ustępuje samoistnie do 12. tygodnia po porodzie.

U kobiet z nadciśnieniem ciążowym łagodnym nie stosuje się leczenia, lecz jedynie kontroluje się ciśnienie częściej niż raz w tygodniu i wykonuje badanie moczu, by sprawdzić poziom białka. Konieczne jest także ograniczenie wysiłku fizycznego, odpoczywanie w pozycji leżącej, najlepiej na lewym boku. U kobiet z umiarkowanym lub ciężkim nadciśnieniem stosuje się poza odpowiednią dietą również farmakoterapię.

Dieta ciężarnej z nadciśnieniem

Ciężarna, u której wykryto nadciśnienie powinna stosować dietę lekkostrawną, bogatą w witaminy, mikroelementy, białko i inne substancje odżywcze. Dieta lekkostrawna opiera się na przygotowywaniu pokarmów głównie w postaci  gotowanej, duszonej bez tłuszczu, pieczonej w folii lub rękawie. Taki sposób przygotowywania potraw ułatwia ich trawienie i nie obciąża dodatkową pracą wątroby i woreczka żółciowego.

Kobieta spodziewająca się potomstwa powinna unikać pokarmów bogatych w sól kuchenną, do których należą: słone paluszki i orzeszki, chipsy, chrupki, krakersy, wędzone mięso i ryby, wędliny, produkty marynowane i kiszone, żółte sery, ketchup, musztarda, konserwy, produkty z proszku, potrawy fast-food. Nie zaleca się używania więcej niż 5g (małej płaskiej łyżeczki) soli dziennie, a najlepiej jest wyeliminować ją całkowicie z jadłospisu. Zamiast soli do potraw można dodawać wyciśnięty sok z cytryny. Aromatu i dobrego smaku potrawie dodadzą przyprawy ziołowe (np.: majeranek, bazylia, oregano czy imbir).

Z diety powinno się wyłączyć napoje podnoszące ciśnienie krwi, czyli prawdziwą kawę, inne napoje zawierające w swoim składzie kofeinę (np. energetyki), mocną herbatę oraz alkohol.

Główne źródło energii dla kobiet w ciąży

Głównym źródłem energii kobiet w ciąży powinny być węglowodany, dostarczające ok. 55-60% dziennego zapotrzebowania na kalorie. Poleca się głównie spożywanie węglowodanów złożonych w postaci zbóż, nasion i ziaren oraz produktów zbożowych (szczególnie wykonanych na bazie mąki z pełnego przemiału).

Istotne jest zwiększenie w diecie ilości warzyw i owoców (4–5 porcji dziennie), które są bogatym źródłem błonnika, potasu, magnezu oraz antyoksydantów, przez co rozszerzają naczynia krwionośne i obniżają ciśnienie krwi oraz tętno. Owoce obniżające ciśnienie krwi to między innymi: cytrusy, malin, truskawki, czarna porzeczka i agrest. Z kolei do warzyw obniżających tętno zaliczamy np. seler korzeniowy oraz naciowy. Dania z selera będą dodatkowo wpływały korzystnie na samopoczucie przyszłej mamy, ponieważ obniżają poziom, tzw. hormonów stresowych, wywołujących skurcz naczyń krwionośnych.

Ilość przyjmowanego białka nie powinna być większa niż 15% dziennego zapotrzebowania na energię. Połowa zapotrzebowania na ten składnik powinna pochodzić z produktów roślinnych, a druga ze zwierzęcych. Najlepszym źródłem białka są chude gatunki mięs (drób, królik), ryby, jaja, chude mleko i jego przetwory (np. jogurty naturalne, kefiry, maślanki) oraz nasiona roślin strączkowych.

Tłuszcze w codziennym menu powinny pokrywać do 25% dziennego zapotrzebowania na energię. W jadłospisie należy unikać nasyconych kwasów tłuszczowych bogatych w izomery trans kwasów tłuszczowych, które znajdują się w takich produktach, jak: słodycze, twarde margaryny, zupy w proszku, frytki, chipsy, żywność typu fast-food. Warto natomiast wzbogacić codzienne menu w produkty, które dostarczają nienasyconych kwasów tłuszczowych omega-3, które skutecznie redukują ciśnienie krwi. Badania wykazały, że spożycie 2000 mg kwasów omega-3 skutkuje znacznym spadkiem ciśnienia skurczowego i rozkurczowego. W przełożeniu na porcje żywnościowe odpowiada to, np. spożyciu 100 gramów świeżej makreli. Jak się okazuje, nawet niewielka ilość ryb (makreli, śledzi, łososia, sardynek) może kontrolować stan nadciśnienia.

Kaloryczność diety kobiety ciężarnej ustala się indywidualnie w zależności od wieku, wzrostu, wagi, aktywności ruchowej, wykonywanej pracy i stanu zdrowia ciężarnej.

Bibliografia:

  • Świątkowska D. Poradnik żywienia kobiet w ciąży. Instytut Matki i Dziecka, Klinika Położnictwa i Ginekologii, Warszawa.
  • Ciborowska H., Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2010.
  • Wytyczne ESH/ESC dotyczące postępowania w nadciśnieniu tętniczym w 2013 roku. Kardiologia Polska 2013; 71 (Suplement III).

Fot.: © drubig-photo - Fotolia.com