Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Zaburzenia depresyjne a ciąża

Termin depresja jest wieloznaczny. W języku codziennym używa się go odniesieniu do złego samopoczucia, obniżonego nastroju, przygnębienia, niezależnie od przyczyn tego stanu.

W psychiatrii terminem tym określa się szczególny rodzaj zaburzeń nastroju i emocji, mianowicie takie, które można uznać za zjawisko chorobowe, a więc wymagające pomocy lekarskiej. Granica pomiędzy „normalnym” przygnębieniem a depresją jako stanem chorobowym nie jest ostra.

Objawy depresji

Podstawowym objawem depresji jest obniżenie nastroju, które może wykazywać wahania okołodobowe. Drugim zjawiskiem jest niemożność cieszenia się życiem i sprawami, które kiedyś sprawiały przyjemność. Trzecim podstawowym objawem depresji jest poczucie wyczerpania i utraty energii. Wśród pozostałych sześciu objawów wchodzących w skład kryteriów diagnostycznych dla depresji DSM-IV i ICD-10, trzy mają charakter zmian związanych ściśle z procesami psychicznymi (zaburzenia toku myślenia, zaburzenia treści myślenia, tendencje samobójcze), podczas gdy trzy z procesami somatycznymi (zaburzenia snu, zaburzenia aktywności ruchowej, zaburzenia łaknienia i masy ciała). Do rozpoznania depresji konieczne jest utrzymywanie się powyższych objawów przez 14 dni lub dłużej.

Depresja w ciąży

Ciąża do niedawna była traktowana zarówno przez opinię publiczną jak i profesjonalistów jako okres pewnego rodzaju ochrony emocjonalnej. W wyniku tego depresja w ciąży często była niezauważana i zbyt rzadko diagnozowana Jednak nowsze badania ujawniły, że objawy depresyjne w ciąży mogą występować przynajmniej z podobną częstością do okresu poporodowego.

W około 50 % przypadków depresji występują objawy lękowe, spełniające kryteria zespołów lękowych, takich jak lęk uogólniony, lęk napadowy, fobia społeczna czy zespół obsesyjno-kompulsyjny. Współwystępowanie depresji i nasilonych objawów lub zespołów lękowych pogarsza jej przebieg, powoduje gorszą reakcję na leczenie, sprzyja występowaniu nadużywania i uzależnienia od alkoholu i substancji psychoaktywnych, zwiększa ryzyko popełnienia samobójstwa oraz powoduje gorsze funkcjonowanie psychospołeczne W związku z tym wydaje się słuszne analizowanie problemu lęku i depresji w ciąży łącznie.

Skutki depresji w ciąży

Nowsze badania wskazują na to, że nieleczona depresja w ciąży może wiązać się z gorszą opieką prenatalną, powikłaniami położniczymi, niebezpieczeństwem przyjmowania leków w sposób niekontrolowany, nadużywaniem substancji psychoaktywnych, zaburzoną relacją matka-dziecko oraz ze zwiększonym ryzykiem nawrotu depresji w okresie poporodowym. Okazuje się ponadto, że lęk i depresja mogą działać hamująco na aktywność kory mózgowej, co potencjalnie może doprowadzić do zmniejszenia wydzielania oksytocyny przez oś kora mózgowa – podwzgórze – tylna część przysadki mózgowej prowadząc do słabej czynności skurczowej macicy. Poza tym lęk może zmniejszyć sekrecję noradrenaliny, co może potencjalnie może prowadzić do nadwrażliwości ciężarnej na ból. W wyniku tych dwóch mechanizmów mogą pojawić się trudności w czasie porodu, hipoksja noworodka, a także zwiększone ryzyko zamartwicy noworodka oraz krwawień poporodowych.

Kobiety dwa razy częściej w porównaniu do mężczyzn doświadczają zaburzeń afektywnych, a szczyt zachorowań przypada na wiek reprodukcyjny, między 25 a 44 rokiem życia Jak wspomniano wyżej starsze badania dowodziły, że ciąża jest okresem ochronnym dla depresji, ale nowsze, w tym badania prospektywne wskazują na to, że odsetek depresji jest zbliżony do populacji ogólnej kobiet w tym wieku (około 10 %) i to zarówno w odniesieniu do łagodnego jak i ciężkiego epizodu depresji.

Częstość występowania objawów depresji w ciąży w przeprowadzonych do tej pory badaniach wynosiła nawet do 20%. Generalnie problemy psychiczne w ciąży są niedoszacowane oraz zaniedbane jeżeli chodzi o leczenie. Jest to istotne, ponieważ mogą one wpłynąć zarówno na matkę jak i na jej potomstwo w przyszłości . Istnieją także doniesienia naukowe, że kobiety w ciąży zgłaszają częściej objawy depresyjne niż w okresie poporodowym.

Rozpoznanie depreski w okresie ciąży

Aktualnie depresję w okresie ciąży rozpoznaje się na podstawie ogólnych kryteriów diagnostycznych dla zaburzeń depresyjnych. Jednak rozpoznanie zaburzenia depresyjnego w ciąży może być trudne między innym z powodu nakładania się fizjologicznych objawów występujących w ciąży z objawami depresji. W przypadku niezbyt nasilonych objawów zalecane są oddziaływania psychoterapeutyczne i psychoedukacyjne. W przypadku epizodu depresyjnego z zagrożeniem samobójczym metodą z wyboru jest farmakoterapia.

Źródło:

  • Rybakowski J., Jaracz J.: Leksykon manii i depresji. Termedia, Poznań 2010.
  • Pużyński S.: Depresje i zaburzenia afektywne. PZWL, Warszawa 2009.

Fot.: © makler0008 - Fotolia.com