Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Adopcja - spojrzenie psychologiczne

Świat dziecka adoptowanego zazwyczaj bardzo różni się od świata rodziców adopcyjnych. Nie wystarczy sama miłość, jakkolwiek jest ona warunkiem koniecznym, aby odnieść sukces wychowawczy. Bardzo potrzebna jest wiedza o świecie dziecka - o mechanizmach w nim rządzących, o jego konsekwencjach dla dziecka, o trudnościach związanych z adaptacją do nowych warunków, o motywach postępowania.

Poznać i pokochać dziecko

Po drugie pozwala uniknąć zaskoczenia i obciążania dziecka albo siebie poczuciem winy za przeżywane trudności i bardziej skłania do poszukiwania rozwiązań, a nie do zamrażania w sobie poczucia rozczarowania. Po trzecie pozwala podejmować najbardziej optymalne strategie postępowania w relacji z dzieckiem. Bardzo warto, aby przed podjęciem ostatecznej decyzji móc porozmawiać z kimś z zewnątrz, spoza rodziny, może nawet z psychologiem, aby zweryfikować czego tak naprawdę potrzebujemy i czy to rzeczywiście ma być adoptowaednym z najważniejszych zadań dla rodziców adopcyjnych jest wytworzenie emocjonalnej więzi z adoptowanym dzieckiem.

Poznać i pokochać dziecko nie jest wcale łatwo, tym bardziej, że często jest ono nieufne, agresywne, z niezrozumiałych powodów nie potrafi odzwierciedlać naszych uczuć, nie reaguje na prośby, nakazy i zakazy. Przez dłuższy czas zamiast więzi rodzicom będzie musiało wystarczyć intensywne zaangażowanie w relacje z dzieckiem. W wychowywaniu przysposobionego dziecka należy uwzględnić "obecność" rodziny biologicznej. To kolejne trudne wyzwanie dla rodziców adopcyjnych. Ci z rodziców, którzy wybiorą zachowanie tajemnicy adopcji przed dzieckiem, będą musieli zmierzyć się z konsekwencjami tej decyzji.

Oczywiście, że mają prawo do takiego wyboru. Muszą jednak pamiętać i wziąć pod uwagę fakt, że wszelka tajemnica wymaga dużego zaangażowania w jej utrzymanie. Istnieje też niebezpieczeństwo ujawnienia prawdy i konsekwencji tego faktu - ewentualnego buntu, rozgoryczenia, utraty zaufania, poczucia zranienia, bycia oszukanym itp. Warto zatem dokładnie przedyskutować to zagadnienie i rozważyć, jakie rozwiązanie w konkretnym przypadku byłoby najlepsze i co odpowiadać dziecku, kiedy będzie pytało o swoje pochodzenie? Jest też jeszcze inny problem "obecności" rodziców biologicznych. Dotyczy on tych dzieci, które poddawane były przemocy. Dziecko nieświadomie będzie przenosiło na rodziców adopcyjnych swoje lęki i emocje.

W przypadku wywiadu potwierdzającego przebytą przez dziecko przemoc, należy wręcz domagać się profesjonalnej pomocy psychologicznej, wspomagającej prawidłową adaptację do nowych warunków. Pomoc ta powinna być w takiej samej mierze skierowana do rodziców adopcyjnych jak i do dziecka. Dziecko, które do tej pory żyło w warunkach patologicznych, nie zaspakajających jego podstawowych potrzeb wymaga odbudowania poczucia bezpieczeństwa. Nie wystarczy tu jednak sama miłość, bo dziecko może nawet nie umieć jej przyjąć.

Miłość bywa też rozumiana jako wynagradzanie dziecku jego krzywd, co w praktyce może oznaczać nadmierną uległość rodziców, brak stawiania bezpiecznych granic. Najważniejszym instrumentem przywracającym poczucie porządku, odbudowującym konstruktywny świat wartości i zaufanie do dorosłych jest konsekwentne, ale i pełne szacunku wobec dziecka postępowanie opiekunów. Kolejnym aspektem jest dyscyplina i stawianie granic. Dyscyplinę rozumiem jako ustalanie reguł i zasad oraz konsekwentne ich przestrzeganie i egzekwowanie.

Dyscyplina bez przemocy

Stosowanie dyscypliny bez przemocy fizycznej i psychicznej sprawia, że świat staje się dla dziecka przewidywalny, uporządkowany, a przez to bezpieczny. Zwiększa poczucie odpowiedzialności i samokontroli u dziecka. Uczy jak prawidłowo rozwiązywać problemy, albo im zapobiegać. Odbudowuje zaufanie do dorosłych. Przywraca wiarę w siebie i w innych ludzi. Stabilizuje emocje, koryguje poglądy i przekonania na temat siebie i świata, poprawia zachowanie dziecka.

Czas dla dziecka

Ważnym elementem jest ilość czasu poświęcanego dziecku. A powinno go być wystarczająco dużo i zdecydowanie tym więcej, im w starszym wieku adoptowane jest dziecko. Trzeba być przygotowanym na uczenie dziecka od podstaw wielu czynności, wielokrotne i cierpliwe powtarzanie tych samych komunikatów, towarzyszenie dziecku w codziennych zajęciach i zabawach. Jest to również czas potrzebny na nawiązanie więzi, a przecież może ona powstać tylko w warunkach wspólnego przebywania. Jako rodzic warto urealniać oczekiwania adekwatnie do możliwości dziecka, a nie do ambicji rodziców. Wówczas i rodzice i dziecko mają większe szanse na odniesienie sukcesu, co wzmacnia u wszystkich poczucie własnej wartości i satysfakcji.

Piśmiennictwo:

  • Grempka G. – Rola psychologa w przygotowaniu do adopcyjnego rodzicielstwa. POW nr 1, Warszawa 2004.
  • Ostrowska M., Milewska E. (red.) – Adopcja. Teoria i praktyka. CMPP-P, Warszawa 1999.
  • Milewska E. – Kim są rodzice adopcyjni? Studium psychologiczne. CMPPP, Warszawa 2003.  

Fot.: © Fotolia.com