Głównej zawartości

Komunikat alertu

Strona internetowa zdrowiewciazy.pl wykorzystuje pliki cookies. Jeśli wyrażasz zgodę na używanie cookies, zostaną one zapisane w pamięci twojej przeglądarki. Użytkownicy strony mogą dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących plików cookies. Ustawienia te mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies w ustawieniach przeglądarki internetowej bądź informować o ich każdorazowym zamieszczeniu w urządzeniu użytkownika strony. Czytaj więcej o naszej polityce cookies.

Ciąża u nieletnich

Młodociane ciężarne matki lub nieletnie matki to młode dziewczęta, które zaszły w ciążę i (lub) urodziły w okresie do 18. roku życia. Na całym świecie odsetek ciąż u nastolatek jest bardzo zróżnicowany. Występowanie tego zjawiska nie jest ograniczone do jakiejś grupy społecznej albo do jakiegoś obszaru geograficznego.

Na kontynencie afrykańskim zjawiskiem powszechnym są matki, które mają po dwanaście, trzynaście lat. Wiek nieletnich ustalany jest na podstawie przepisów prawnych obowiązujących w poszczególnych krajach. Odsetek nieletnich matek wśród ogółu rodzących stanowi 10% i jest przyczyną braku więzi emocjonalnej z rodzicami, kryzysu w rodzinie czy samotności.

Sytuacja życiowa nieletnich matek

Ekonomiczna zależność od rodziców, brak wykształcenia, niejednokrotnie niedobre relacje z ojcem dziecka sprawiają, że dziewczęta są w niekorzystnej sytuacji życiowej. W związku z powyższym często ukrywają ciążę ze strachu przed rodzicami i opóźniają przez to korzystanie z opieki ginekologiczno-położniczej. Zaistniała sytuacja nie sprzyja prawidłowemu rozwojowi ciąży i wytworzeniu więzi emocjonalnej z nienarodzonym jeszcze dzieckiem.

Emocjonalna niedojrzałość nieletnich matek, osamotnienie i zagubienie w środowisku, które ich nie akceptuje, manifestuje się niechęcią do współpracy z położnymi i lekarzami.

Ciąża u nieletnich to ciąża wysokiego ryzyka

Ciąża u nieletnich jest ciążą wysokiego ryzyka z powodu występowania takich powikłań, jak: poród przedwczesny zagrażający; nadciśnienie indukowane ciążą – PIH; infekcja dróg moczowych; małowodzie; hypotrofia płodu; niedokrwistość. Z zagubienia i lęku nieletnich ciężarnych wynika ich niechęć do hospitalizacji.

Opieka nad nieletnią ciężarną

Opieka nad nieletnią ciężarną powinna polegać na dobrej merytorycznie opiece pielęgniarskiej i lekarskiej,a także na zwróceniu uwagi na zagadnienia psychologiczne, w szczególności na budowanie jej więzi emocjonalnej z rodzicami i z ojcem dziecka. Ciężarne dziewczęta są z reguły osobami samotnymi, najczęściej niezamężnymi, uczącymi się i bez zawodu. Ich partnerzy również nie reprezentują sobą jeszcze zbyt wiele, nie są w stanie utrzymać dziecka i siebie. Często też nie mogą liczyć na pomoc rodziców i nie mają w nich oparcia psychicznegoi finansowego.

Zadaniem położnej w opiece przedporodowej nad nieletnią jest szerokie propagowanie zdrowego stylu życia oraz rozpoznawanie różnorodnych jej potrzeb bio-psycho-społecznych. Podstawowa opieka nad młodocianą ciężarną spoczywa na położnych z poradni ginekologiczno-położniczej oraz położnej środowiskowo-rodzinnej. Polega ona na regularnym kontakcie, motywowaniu do regularnych wizyt kontrolnych, do regularnego przyjmowania zaleconych leków i witamin oraz wyjaśnianiu i udzielaniu porad zarówno ciężarnej, jak i jej rodzinie. Do obowiązków położnej należy również udzielanie pomocy młodocianej ciężarnej w załatwieniu spraw administracyjnych.

Czas trwania ciąży u młodocianych

Czas trwania ciąży raczej nie różni się u pacjentek młodocianych od obserwowanego u dorosłych kobiet, częściej jednak występują porody przedwczesne. Terminem „poród przedwczesny” określa się zakończenie ciąży w okresie od 23. do 37. tygodnia jej trwania. Każda młodociana rodząca ma możliwość wybrania miejsca porodu, ale planowane interwencje medyczne powinny być dokładnie omawiane z rodzącą i jej prawnym opiekunem, aby wiedziała, czemu służą i jakie mogą być następstwa w przypadku odmowy ich wykonania.

W systemie ochrony zdrowia wyjątkową funkcję pełni położna. To ona jest osobą pierwszego kontaktu z młodocianą ciężarną, a później matką, znając ją nie tylko z wizyt w poradni, ale także z jej środowiska rodzinnego i szkolnego. Położna pełni obowiązki zarówno konsultantki, nauczycielki, pracownika medycznego, jak i adwokata.

Źródła:

  • Marianowski L, Grzechocińska B. Prowadzenie ciąży, oraz poród i połóg u nieletnich. Medipress Ginekologia 1996; 2, 3: 2–5.
  • Bręborowicz GH. Ciąża wysokiego ryzyka. OWN, Poznań 2000.
  • Bręborowicz GH. Położnictwo. Podręcznik dla pielęgniarek i położnych. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2002.
  • Dąbrowska-Jakubiak A, Jakubiak T, Cendrowski K, Stelmachów J. Analiza przebiegu ciąży i porodu u pacjentek przed 18 rokiem życia. Ginekologia Polska 1993; 64, 8: 399–403.

Fot.: © Antonioguillem - Fotolia.com