Zdrowie w ciąży – strona o uzależnieniach – Palenie tytoniu a karmienie piersią

0

Palenie tytoniu a karmienie piersią

palenie_karmienie-4750164-7670448

Mimo licznych danych literaturowych odnośnie szkodliwego wpływu palenia tytoniu na płód, mało mówi się o wpływie nikotynizmu na akt karmienia piersią, o wpływie na jakość i ilość pokarmu. Karmienie piersią jest najwłaściwszą formą żywienia noworodków i niemowląt. Warunkuje prawidłowy rozwój fizyczny i emocjonalny dziecka.

Zmniejsza ryzyko rozwoju wielu chorób – tak w trakcie karmienia jak i po jego zakończeniu- takich jak np.: astma, cukrzyca, otyłość. Mleko kobiece jest jedyne w swoim rodzaju i idealnie dopasowuje się do potrzeb rosnącego niemowlęcia.

Ze względu na fazę wytwarzania wyróżniamy różne rodzaje mleka:

a) siara – pierwsze mleko noworodka produkowane przez 4 do 6 dni po porodzie. Ma żółty kolor i jest bogate w przeciwciała warunkujące ochronę immunologiczną oraz witaminy A, E, sód, potas. Jest mniej kaloryczne niż mleko produkowane w późniejszym okresie.

b) mleko przejściowe – produkowane jest od 7-go do 14-go dnia po porodzie, barwy białej. W porównaniu z siarą zawiera więcej laktozy, tłuszczów i witamin rozpuszczalnych w wodzie. Jest więc bardziej kaloryczne

c) mleko dojrzałe – produkowane od 14-go dnia po porodzie, niebieskawe, wodniste. Zawiera dużo tłuszczów i laktozy przez co jest bardzo kaloryczne.

Zauważono, że kobiety palące papierosy rzadziej podejmują próbę karmienia piersią, a jeśli ją podejmą, to karmią piersią krócej niż matki niepalące. Wypalenie 1 papierosa powoduje uwolnienie ok.4000 substancji szkodliwych, spośród których co najmniej 40, to substancje uznane za rakotwórcze. Pokarm matki palaczki, ale również matki biernie narażonej na dym papierosowy zawiera substancje pochodzące ze spalania tytoniu. Stężenie tych substancji w pokarmie i ich toksyczność są ściśle uzależnione od intensywności palenia. Wypalanie 1–2 papierosów tuż przed karmieniem zwiększa 10-krotnie stężenie nikotyny w pokarmie. Ilość nikotyny w mleku jest najwyższa w 30-60 minucie po wypaleniu papierosa, a spada do zera w ok. 3 godziny po końcu palenia. Nie odnosi się to jednak do innych substancji , np. PCB (polichlorowane bifenyle), które występują stale w dużej ilości w mleku palących matek. Zauważono, że stężenia PCB u dzieci palaczek jeszcze w wieku 12 lat są znacznie wyższe niż u dzieci matek niepalących. Ze względu na to, że PCB ma silny, negatywny wpływ na wczesnodziecięcy rozwój mózgu, należy koniecznie przestrzegać zakazu palenia w trakcie karmienia piersią. Nikotyna prowadzi do obniżenia stężenia prolaktyny – głównego hormonu odpowiedzialnego za produkcję pokarmu, a co za tym idzie przyczynia się do zmniejszenia ilości produkowanego mleka oraz do szybszego zakończenia laktacji.

Substancje toksyczne znajdujące się w dymie papierosowym wywierają również niekorzystny wpływ na skład pokarmu. Pokarm palaczek zawiera mniej jodu, tłuszczu, witamin, co może prowadzić do niedoborów pokarmowych u niemowlaka i zaburzać przyrost masy ciała dziecka. Wdychanie nikotyny obniża stężenie witaminy C we krwi, odpowiadającej między innymi za rozwój odporności. Dzieci eksponowane na kontakt z dymem tytoniowym znacznie częściej przeziębiają się, a przechodzone infekcje wirusowe i bakteryjne zwykle wymagają leczenia szpitalnego. Wiele matek przerywa palenie w ciąży, ale po porodzie 30% wraca do palenia. Uważa się, że ze względu na liczne profity karmienia piersią dla zdrowia dziecka, korzystniejsze jest utrzymanie karmienia piersią przez matkę palącą do 5 papierosów dziennie niż jego przerywanie. Należy jedynie pamiętać o nakarmieniu dziecka przed wypaleniem papierosa a nigdy po.

Fot.: © shaiith – Fotolia.com

Źródło;

  1. Friese K., Morike K., Neumann G., Windorfer A. Leki w ciąży i laktacji. Red. Fuchs T. str.53-54
  2. Wierzejska R., Jarosz M. Wpływ kofeiny i palenia tytoniu na przebieg ciąży i stan zdrowia noworodka. Żywienie człowieka i metabolizm 2005,32 1:84-92
  3. Szamotulska K., Brzeziński ZJ Palenie tytoniu przez kobiety ciężarne a stan biologiczny noworodka w Polsce. Alkoholizm i narkomania Tom 13, nr3, str.389-398,2000
  4. Greer IA., Nelson-Piercy C., Walters B. Choroby internistyczne i inne zaburzenia zdrowotne w ciąży. Red.wyd.I polskiego : Dębska M., Dębski R. 2007 Rozdz 16, 19
  5. Wpływ palenia tytoniu na stan zdrowia dzieci i młodzieży. Podręcznika Polskiego Forum Profilaktyki pod redakcją prof. dr. hab. Piotra Podolca, Medycyna Praktyczna, Kraków 2010
  6. Nehring-Gogulska M. Karmienie piersią- standard w opiece okołoporodowe. Centrum nauki o laktacji.2011

10.12.2015 dr Anna Wierzbińska-Stępniak