Zdrowie w ciąży – strona o uzależnieniach – Dopalacze

0

dopalacze12-5905852-6866914

Problem „dopalaczy” (smart drugs, legal highs) pojawił się w Europie w połowie poprzedniej dekady. W Polsce zaczął narastać w ostatnich latach. „Dopalacze” oferowane są w większości krajów europejskich, a także w internecie (Annual Report, 2010).

Pod nazwą „dopalacze” kryje się cała gama różnego rodzaju środków. „Dopalaczami” nazwane zostały różnorodne substancje o działaniu psychoaktywnym lub nawet niemające takiego działania. Możemy je podzielić na kilka grup: proszki, sole, tabletki oraz mieszanki ziołowe. Są wśród nich substancje naturalne, takie jak roślina Kava Kava, preparaty ziołowe, zawierające głównie związki halucynogenne, np. te oparte na wyciągach z muchomora czerwonego lub plamistego, szałwii wieszczej, powoju hawajskiego, kratoma (liście drzewa Mitragyna Speciosa). Są dostępne pod postacią suszu lub ekstraktu. Najczęściej jest tak, że jeden dopalacz zawiera w sobie związki pochodzące nie z jednej, ale kilku, a nawet kilkunastu roślin. Dopalacze mogą być także pochodzenia syntetycznego. Mają działanie podobne do tego, jakie wykazują znane narkotyki. Do tych substancji, które mogą być mieszane, by uzyskać różne efekty, zalicza się mefedron oraz MDPV, które często są sprzedawane jako “sole kąpielowe” lub “odżywka dla roślin”, oraz piperazyna. Wytworzone są w laboratoriach – jak BZP, MDPV. Warto wspomnieć o grupie substancji chemicznych, które są podstawowymi składnikami mieszanek ziołowych – np. JWH-018 czy JWH-122 – i które stanowią substytuty THC (aktywnego składnika marihuany), zbliżone w działaniu do konopi indyjskich. Tylko część tych substancji ma działanie stymulujące, czyli takie, jakie sugeruje nazwa „dopalacze. Wiele ,,dopalaczy” zostało objętych kontrolą na mocy nowelizacji Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Miejsce zdelegalizowanych „dopalaczy” zajmowały jednak następne.”.Dopalacze powodują poważne problemy medyczne nawet przy rzadkim używaniu.W roku 2008 rozpoczęto w Polsce monitorowanie problemu „dopalaczy”. Według deklaracji z roku 2008, po „dopalacze” sięgnęło 4%uczniów, w 2010 roku odsetek deklaracji wzrósł do 11%. Do kontaktu z „dopalaczami”w ciągu roku poprzedzającego badanie z roku 2010 przyznało się 7% uczniów (wobec 3% w 2008 roku). Do kontaktu z „dopalaczami” w 2013 r. przyznało się o ponad połowę mniej respondentów niż w 2010 roku, czyli 5%. Pomiarz 2013 roku pokazuje, że zamknięcie sklepów z „dopalaczami” miało wpływ na poziom ichkonsumpcji.Według badania z 2013 roku spadła również dostępność „dopalaczy”. W roku 2010ponad co trzeci badany deklarował łatwy dostęp do „dopalaczy”, podczas, gdy w 2013 roku copiąty.. Problem ,,dopalaczy” jest w Europie przedmiotem troski władz i zaniepokojenia społecznego. W 2013 roku w Unii Europejskiej wykryto używane w ,,dopalaczach” 73 nowe syntetyczne substancje psychoaktywne, czyli blisko trzykrotnie więcej niż jeszcze trzy lata temu( World Drug Raport,2012). W 2014 r. w Europie, na zlecenie Komisji Europejskiej, przeprowadzono badanie wśród osób pomiędzy 15 a 24 rokiem życia. Wyniki dotyczące używania dopalaczy w w/w projekcie nieznacznie różniły się od wyników uzyskanych w badaniu CINN KBPN. Zgodnie z wynikami kontakt z „dopalaczami” zadeklarowało 8% badanych w wieku 15-24 lata, podczas gdy w badaniu europejskim wskaźnik ten wyniósł niewiele ponad 6%.

Fot.:© carlosgardel – Fotolia.com

Źródło:

  1. Annual Report on the State of the Drugs Problem in the European Union 2009, European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction EMCDDA, Lisbon 2010;
  2. Malczewski, A.(2011)„Dopalacze”,marihuana, haszysz w populacji generalnej wyniki badań” Remedium nr 3 (216), str. 26-.‐27
  3. World Drug Report 2012

05.11.2015 Prof. dr hab. Marta Makara-Studzińska, Zakład Psychologii Stosowanej, Uniwersytet Medyczny w Lublinie