Obraz kliniczny osób z zespołem uzależnienia od alkoholu – 1 – Zdrowie w ciąży – uzależnienia od alkoholu, tytoniu i narkotyków

0

dr Barbara Będkowska-Korpała, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Data publikacji: 10 styczeń 2014

alkohol_11-7858652

Uzależnienie od alkoholu jest zaburzeniem, którego obraz kliniczny jest dynamiczny, a dla celów i sposobów leczenia ma to duże znaczenie. W tej medycznej klasyfikacji ICD-10 kryteria diagnostyczne mają charakter kategorialny, co oznacza, że analizuje się czy dany objaw występuje czy nie.

Dla oceny klinicznej istotne jest omówienie nasilenia zachowań i problemów alkoholowych, z którymi zmaga się konkretna osoba uzależniona, gdyż to pozwala na lepsze rozumienie sytuacji osoby z ZUA i uzgodnienie dalszej terapii.

Typy zachowań w uzależnieniu od alkoholu

Poniżej zamieszczono opisy zachowań alkoholowych w odniesieniu do sześciu kryteriów ZUA, które stopniowo pojawiają się wraz z rozwojem uzależnienia.

  1. Głód alkoholowy – to sformułowanie używane jest dla określenia stanu charakteryzującego się wzmożoną i trudną do odparcia chęcią wypicia alkoholu, czy upicia się. Jest to zjawisko połączone z narastającym napięciem emocjonalnym, rozdrażnieniem, niepokojem czy lękiem. „Głód” może wystąpić w różnych sytuacjach, miejscach, okolicznościach kojarzonych z alkoholem, także po wypiciu niewielkiej ilości alkoholu lub wraz z objawami zespołu abstynencyjnego po intensywnym piciu. Może też wiązać się z pragnieniem intensyfikowania przeżywanych uczuć. Początkowo osoba może nie kojarzyć inicjowania sytuacji ze stwarzaniem sobie warunków do picia alkoholu i także może posiadać jeszcze zdolność powstrzymywania się od picia alkoholu. Z czasem pojawia się w doświadczeniu oczekiwanie na okazję napicia się i uzyskania pozytywnych efektów, które może przybierać postać natarczywych, nieustępujących myśli o piciu i bardzo silnego napięcia psychosomatycznego.
  2. Upośledzenie kontroli – dotyczy utrata zdolności kontrolowania zachowań związanych z piciem (rozpoczynania picia, długości trwania, ilości wypijanego alkoholu). Początkowo, osoby pijące w sposób umiarkowany potrafią w pełni kontrolować ilość, częstotliwość i okoliczności spożywanego alkoholu. Spożywanie alkoholu nie przysłania jeszcze innych potrzeb, czy celów wyznaczanych sobie przez osobę pijącą. Z czasem, po wypiciu pierwszej porcji alkoholu zaburza się zdolność do skutecznego decydowania o ilości wypijanego alkoholu i o momencie przerwania picia. Osoba pije, choć tego nie planowała, pije w niestosownej sytuacji społecznej lub spożywa taką ilość alkoholu, która zaburza funkcjonowanie w danej sytuacji np. będąc pod wpływem alkoholu siada za kierownicę. Osoby nieraz przerywają okresy picia alkoholu, choć mają trudność w utrzymaniu abstynencji, nawet wówczas, gdy wymagają tego ważne sytuacje życiowe. U osoby głęboko uzależnionej każdorazowe spożycie alkoholu powoduje utratę kontroli nad zachowaniem związanym z piciem. W 2 i 3 części scharakteryzowane zostały zachowania związane z kolejnymi objawami ZUA.

Opracowanie na podstawie:

  • Bętkowska-Korpała B, Kasprzak J. Diagnoza nasilenia objawów uzależnienia od alkoholu przy pomocy Skali Rozwoju Uzależnienia od Alkoholu – prezentacja narzędzia W: Chodkiewicz J, Gąsior K, red. Wybrane zagadnienia z psychologii alkoholizmu. Kielce: Wydawnictwo Difin; 2013, s. 42–65.
  • Kasprzak J, Bętkowska-Korpała B. Ocena nasilenia objawów uzależnienia od alkoholu przy pomocy Skali Rozwoju Uzależnienia od Alkoholu (SRUA) – wskazówki dla diagnosty (cz. 1). Ter. Uzależ. Współuzależ. 2011a; 2: 4–7.

Fot.: © Photographee.eu – Fotolia.com