Farmakoterapia w uzależnieniu od alkoholu – Zdrowie w ciąży – uzależnienia od alkoholu, tytoniu i narkotyków

0

dr Barbara Będkowska-Korpała, Uniwersytet Jagielloński Collegium Medicum Data publikacji: 10 styczeń 2014 alkohol_5-6237493-3732283

Powstanie, rozwój i leczenie uzależnienia od alkoholu jest uwarunkowane czynnikami biologicznymi, psychologicznymi i społecznymi. W terapii osób uzależnionych komplementarne do psychoterapii i innych oddziaływań o charakterze psychospołecznym jest wsparcie farmakologiczne.

Osoby uzależnione od alkoholu w różnym stopniu doświadczają objawów zespołu abstynencyjnego. W okresie detoksykacji – pojawiają się one w pierwszej dobie po spożyciu ostatniej dawki alkoholu, a nasilają w drugiej i trzeciej, mając różny przebieg i nasilenie. W zależności od stanu klinicznego proponowane są różne formy oddziaływań farmakologicznych.

Podstawowym działaniem jest nawadnianie pacjenta i łagodzenie zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej. Ponadto nasilone objawy w okresie detoksykacyjnym mogą prowadzić do ujawnienia się innych objawów somatycznych, a więc konieczna jest redukcja ostrych objawów, uogólnionej nadpobudliwości systemu nerwowego oraz zapobieganie napadom i delirium tremens. Najczęściej stosowana grupą leków w tym czasie są beznodiazepiny i klometiazol ze względu na szeroki wachlarz działań. Leki te działają m.in. przeciwdrgawkowo, przeciwlękowo, łagodzą objawy wegetatywne. Preparaty te stosuje się przez krótki okres czasu (do kilku dni) ze względu na potencjał uzależniający. Inna grupa leków to neuroleptyki, które są stosowane w przypadku wystąpienia objawów psychotycznych i bardzo silnego pobudzenia psychoruchowego. W leczeniu detoksykacyjnym zwykle objawy ustępują w ciągu tygodnia, ale w przypadku utrzymywania się objawów farmakoterapia dostosowana jest do obrazu klinicznego pacjenta.

W późniejszym przebiegu leczenia także może być stosowana jest farmakoterapia wspierająca zapobieganie nawrotom i/lub redukcję spożycia alkoholu. Stosuje się głównie dwa preparaty. Pierwszy z leków — akamprozat — działa poprzez modulowanie neuroprzekaźnictwa glutaminianergicznego blokując receptory NMDA i ma wpływ na wspieranie i wydłużanie czasu abstynencji. Drugi lek — naltrekson — będący antagonistą receptorów opoidowych przede wszystkim ma działanie zmniejszające głód alkoholowy i wpływa na redukcję intensywności picia. W przypadku osób, u których obok uzależnienia od alkoholu współwystępuje inne zaburzenie, leczenie farmakologiczne powinno być dostosowane do ogólnego stanu klinicznego oraz celów terapii uzależnienia.

Farmakoterapia powinna być stosowana w uzasadnionych przypadkach, po uwzględnieniu przeciwwskazań do jej stosowania. Jest ona najskuteczniejsza gdy pacjent uczestniczy także w psychoterapii, gdyż obie metody leczenia mogą się uzupełniać i wspierać w działaniu.

Opracowanie na podstawie:

  • Bujarski, S., O’Malley, S.S., Lunny, K., Ray, L.A. (2012). The Effects of Drinking Goal on Treatment Outcome for Alcoholism. J Consult Clin Psychol., 10.
  • Habrat, B. (2011). Farmakoterapia uzależnienia od alkoholu – aktualne standardy i perspektywy. Psychiatria, 1, 48-51.

Fot.: © AnnaMoskvina – Fotolia.com