Leczenie depresji podczas ciąży – część 2 – Zdrowie w ciąży – uzależnienia od alkoholu, tytoniu i narkotyków

0

prof. dr hab. Marta Makara-Studzińska, Zakład Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Data publikacji: 12 lipiec 2017 depresja_19-min-3232958-4360213

Ostatnio przeprowadzono wiele badań na temat bezpieczeństwa stosowania wielu leków przeciwdepresyjnych w ciąży w tym między innymi trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD), selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI).

Dane na temat potencjalnego działania teratogennego leków przeciwdepresyjnych pochodzą z badań prospektywnych, prowadzonych na relatywnie niewielkich grupach, z międzynarodowych rejestrów urodzeń, z baz danych ochrony zdrowia oraz z opisów przypadków . Należy podkreślić, że wyniki przeprowadzonych badan nie dały jednoznacznych wyników.

Generalnie uważa się, że lekami z wyboru są selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) oraz trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (TLPD) Przy czym SSRI mają tę zaletę w porównaniu do TLPD, że można osiągnąć dawkę terapeutyczną już podczas pierwszego dnia stosowania oraz wykazują raczej łagodne objawy uboczne w odniesieniu do matki podczas ich stosowania. Badania przeglądowe, oparte na 15 latach doświadczeń ze stosowaniem SSRI w ciąży nie potwierdziły znaczącego zwiększenia częstości występowania malformacji płodów, ale wykazano znaczący wzrost częstości poronień.).

Jednak kilka badań przeprowadzonych w latach w latach 2005–2006 dowodziło, że w porównaniu do innych leków z grupy SSRI przyjmowanie przez matkę paroksetyny w pierwszym trymestrze ciąży wiązało się ze zwiększonym ryzykiem wad układu sercowo-naczyniowego u dziecka.

Najszerzej stosowanym w ciąży lekiem przeciwdepresyjnym z tej grupy była do tej pory fluoksetyna. Należy podkreślić jednak, że sertralina jest tym z selektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny, którego stężenie było najniższe we krwi pępowinowej u noworodków. Przyjmowanie leków przeciwdepresyjnych i przeciwlękowych w czasie ciąży bezwzględnie powinno odbywać się tylko wtedy, gdy lekarz tak zaleci.

Decyzja o podjęciu takiego leczenia powinna być poprzedzona wyczerpującą informacją ze strony lekarza dla kobiety w ciąży. Jest bardzo wskazane, żeby analogiczną informację otrzymał także mąż i decyzja o leczeniu farmakologicznym została podjęta we wspólnej rozmowie. W leczeniu stosuje się możliwie najmniejszą dawkę, a przyjmowanie leku dzieli się na 2-3 dawki w ciągu dnia, aby zminimalizować stężenie leku we krwi.

Szczególnie w pierwszych trzech miesiącach ciąży leków psychotropowych nie powinno się stosować – jest to okres bardzo intensywnego formowania się struktur poszczególnych narządów dziecka. Jest bardzo zalecane, aby leki psychotropowe zostały stopniowo odstawione na 3-4 tygodnie przed porodem. Zapobiega to objawom „z braku leku” („abstynencyjnym”) u noworodka po porodzie. W sumie należy rozumieć ewentualność leczenia farmakologicznego depresji w okresie ciąży jako sytuację wyjątkową, jednak czasem uzasadnioną.

Piśmiennictwo:

  • Rajewska-Rager A. : Czynniki związane ze skutecznością leków przeciwdepresyjnych o działaniu serotoninergicznym i noradrenergicznym. FARMAKOTERAPIA W PSYCHIATRII I NEUROLOGII, 2007, 4, 181–185.

Fot.: © Fotolia.com