Czynniki psychologiczne związane z leczeniem niepłodności – część 1 – Zdrowie w ciąży – uzależnienia od alkoholu, tytoniu i narkotyków

0

prof. dr hab. Marta Makara-Studzińska, Zakład Psychologii Stosowanej Uniwersytetu Medycznego w Lublinie Data publikacji: 24 sierpień 2017 depresja_20-min-1479077-8854155

Analizując problem niepłodności, a zwłaszcza niepowodzeń w donoszeniu ciąży, należy podkreślić olbrzymie znaczenie czynników natury psychicznej. Wpływają one nie tylko na sposób przeżywania przez leczonych swego stanu-co może odbijać się na przebiegu leczenia, ale w niektórych wypadkach mogą nawet odgrywać istotną rolę w genezie omawianych zaburzeń.

Jako podstawowe czynniki w psychogenezie tego typu zaburzeń wymienia się zwykle u obu płci wadliwy rozwój osobowości. Wszystko to powoduje zaburzenia w życiu seksualnym, negatywne nastawienie i partnera, a zarazem stany przewlekłego napięcia emocjonalnego, upośledzającego prawidłowe funkcjonowanie organizmu. Na ogół uważa się, że udział czynników psychicznych jest znacznie częstszy w patogenezie samoistnych poronień niż patogenezie niepłodności, jakkolwiek i tu dopuszcza się możliwość istnienia psychicznych uwarunkowań.

Oprócz czynników wynikających z samej sytuacji niepłodności bardzo ważnym obszarem wpływającym na stan psychiczny są czynniki związane z jej leczeniem. Chociaż osoby niepłodne mogą czuć zaangażowanie w ich problem zespołu leczniczego, to pozostają podatne na zranienia związane z emocjami nieodłącznie pojawiającymi się w procesie leczenia niepłodności. Ci którzy angażują się w leczenie niepłodności, stwierdzają, że ich styl życia radykalnie się zmienia przez liczne dodatkowe obowiązki, bolesne procedury diagnostyczne albo działania chirurgiczne.

Niezależnie od czynników psychicznych w złożonym mechanizmie omawianych zaburzeń, już samo ich pojawienie się stanowi poważne obciążenie, wpływające na ogólny stan zdrowia i samopoczucia. W badaniach klinicznych podkreśla się, że duże natężenie stresu i lęku u badanych par niepłodnych poddanych technikom rozrodu wspomaganego wykazuje negatywną korelację ze wskaźnikiem sukcesu leczenia. Dla kobiety macierzyństwo jest istotnym elementem roli społecznej, czynnikiem rozwoju i sposobem samorealizacji.

W związku z tym niemożność zaspokojenia potrzeb macierzyńskich może wywołać problemy psychologiczne. Z rozpoznaniem niepłodności wiąże się wiele psychologicznych komponentów. Towarzyszą jej utrata zainteresowania codziennymi zajęciami, depresja, napięte kontakty z rodziną, partnerem, kolegami. Pojawiają się trudności w myśleniu o czymś innym niż niepłodność, wysoki poziom niepokoju, zmniejszona wydolność przy wykonywaniu zadań, trudności z koncentracją.

Wśród objawów psychologicznych wymienia się również: zaburzenia snu, zmiany apetytu (wzrost lub obniżenie), nadużywanie leków i alkoholu. Pojawiają się myśli o śmierci lub samobójstwie, dochodzi do społecznej izolacji ze stale towarzyszącymi objawami pesymizmu, poczucia winy lub bezwartościowości.

Piśmiennictwo:

  • Jaroszewicz P.: Czynniki psychologiczne związane z leczeniem zaburzeń płodności. (w:) Ginekologia po dyplomie. Zeszyt edukacyjny. 2006, 9.
  • Klimek R.: Niepłodność uleczalna czy nie. Wyd. Lek PZWL, Warszawa, 1986.
  • Makara-Studzińska M., Wdowiak A.: Psychologiczna sytuacja kobiety niepłodnej. (w:) Makara-Studzińska M., Iwanowicz-Palus G.(red.): Psychologia w położnictwie i ginekologii. Wyd. Lek. PZWL, Warszawa 2009.

Fot.: © Fotolia.com